Historia

Godziemba
24-09-2018
Wśród czeskich Niemców dominowały nastroje opozycyjne wobec rządu w Pradze.        W wyborach do czechosłowackiej izby poselskiej i senatu na listy niemieckie głosowało ponad 25% wyborców. Najsilniejszym ugrupowaniem czeskich Niemców została Niemiecka Socjaldemokratyczna Partia Robotnicza w Republice Czechosłowackiej (DSAP), która zdobyła ponad 43% wszystkich niemieckich głosów. Najwięcej głosów zdobyła w północnych i północno-zachodnich Czechach. Partia...
0
Brak głosów
Godziemba
12-09-2018
W powstałym w listopadzie 1918 roku państwie czechosłowackim Niemcy stając się mniejszością narodową, utracili dotychczasową uprzywilejowaną pozycję.         W dniu 28 października 1918 roku Czechosłowacki Komitet Narodowy proklamował powstanie niepodległej Czechosłowacji. W odpowiedzi Niemcy czescy utworzyli dzień później prowincję Niemieckie Czechy ze stolicą w Liberacu. Na jej czele stanął starosta krajowy Rudolf Lodgman von Auen. W dniu 30 października niemieccy posłowie z północnych Moraw i...
5
5 (1)
Godziemba
10-09-2018
Na początku XX wieku Niemcy stanowili ponad 30% mieszkańców ziem czeskich.           Po klęsce Austrii w wojnie z Francją w 1859 roku doszło do zasadniczym przemian ustrojowych. W październiku 1860 roku cesarz Franciszek Józef I wydał tzw. dyplom  październikowy, na mocy którego przywracano polityczno-prawną odrębność poszczególnych prowincji historycznych i zapewniono wszystkim narodom monarchii równość wobec prawa. Równocześnie ograniczono kompetencje...
5
5 (1)
Godziemba
05-09-2018
Istotny wpływ na rozwój stosunków polsko-czechosłowackich miała sytuacja Polaków na Śląsku Cieszyńskim.          Po przyznaniu Śląska Cieszyńskiego Czechosłowacji stosunki między Polakami a Czechami na pograniczu pozostawały napięte. Polacy żywili głębokie przekonanie o swojej krzywdzie, podczas gdy Czesi uważali, iż konferencja w Spa przyznała im tereny, które słusznie im się należały.           Polska wspólnota na Śląsku...
5
5 (1)
Godziemba
03-09-2018
Rozbieżne cele polityczne, różnice mentalnościowe obu  narodów oraz uprzedzenia polityków miały decydujący wpływ na brak porozumienia polsko-czechosłowackiego w okresie międzywojennym.             Po agresji czeskiej w styczniu 1919 roku (usankcjonowanej decyzją Ententy o przyznaniu Pradze Śląska Cieszyńskiego) oraz wrogiej Polsce polityce rządu czechosłowackiego latem 1920 roku stosunki polsko-czechosłowackie stały się lodowate. Praga utrzymywała bliskie stosunki z...
5
5 (2)
Godziemba
27-08-2018
Po stronie polskiej w 1920 roku walczyły także jednostki kozackie i białoruskie.           Po zamachu bolszewickim większość oddziałów kozackich opowiedziała się po stronie „białych”. W odpowiedzi w instrukcji podpisanej przez członka KC partii bolszewickiej Jakowa Swierdłowa polecono: „Przeprowadzić masowy terror przeciwko bogatym Kozakom, likwidując ich całkowicie; przeprowadzić bezwzględny masowy terror w stosunku do wszystkich Kozaków biorących jakikolwiek...
5
5 (1)
Godziemba
22-08-2018
W 1920 roku po stronie polskiej walczyło szereg jednostek ukraińskich.       Po klęsce wojsk Ukraińskiej Republiki Ludowej w walkach z bolszewikami oraz rosyjską armią gen. Denikina nastąpił upadek Dyrektoriatu, a główny ataman Semen Petlura w grudniu 1919 roku przybył do Warszawy, gdzie rozpoczął rozmowy z przedstawicielami Józefa Piłsudskiego. W ich wyniku w kwietniu 1920 roku została podpisana polsko-ukraińska umowa polityczna oraz konwencja wojskowa.      Na mocy umowy,...
5
5 (3)
Godziemba
20-08-2018
W wojnie polsko-bolszewickiej po stronie polskiej walczyło kilka jednostek rosyjskich.          Pierwsze oddziały rosyjskie pojawiły się po stronie polskiej już na początku 1919 roku, gdy w  Kobryniu podporządkowała się polskiemu dowództwu rosyjska drużyna oficerska, walcząca dotychczas przeciwko bolszewikom u boku Niemców. Została ona następnie przydzielona do Dywizji Podlaskiej (późniejsza 9. DP), dowodzonej przez gen. Antoniego Listowskiego. Sprawa ta wywołała znaczy oddźwięk...
5
5 (3)
Godziemba
16-08-2018
W grudniu 1953 roku płk Mazurkiewicz został skazany przez sąd wojskowy na karę dożywotniego więzienia.           Ostateczna wersja aktu oskarżenia płk. Mazurkiewicza i jego najbliższych współpracowników została zatwierdzona w listopadzie 1952 roku.   „W okresie od 13 stycznia do 4 lutego 1949 r. – napisano na jego wstępie - na terenie Polski przez władze Bezpieczeństwa Publicznego zostało zatrzymane kierownictwo organizacji konspiracyjnej w składzie: Mazurkiewicza...
5
5 (3)
Godziemba
13-08-2018
Szefowie MBP chcieli połączyć sprawę „Radosława” z oskarżanym o tzw. nacjonalistyczne odchylenie gen. Spychalskim.           Choć w żadnym miejscu Mazurkiewicz nie przyznawał się do jakiejkolwiek nielegalnej działalności przeciwko władzom Polski Ludowej, jego zeznania umocniły śledczych w przekonaniu, że cała akcja ujawnieniowa od samego początku była próbą wyprowadzenia w pole organów bezpieczeństwa publicznego oraz przykrywką dla planowanej nielegalnej działalności przeciwko...
5
5 (2)
Godziemba
08-08-2018
Pułkownik Mazurkiewicz został aresztowany przez ubeków w lutym 1949 roku.           Ważnym polem aktywności „Radosława” po zakończeniu akcji ujawnieniowej było tworzące się środowisko kombatanckie uczestników II wojny światowej. Najważniejszą i najliczniejszą organizacją kombatancką był utworzony w 1945 roku przez władze komunistyczne  Związek Uczestników Walki Zbrojnej o Niepodległość i Demokrację, noszący – po scaleniu we wrześniu 1948  ze Związkiem...
5
5 (1)
alchymista
04-08-2018
Dokument, którym posługiwał się Maksym Żeleźniak, gdy w 1768 roku wtargnął do Rzeczypospolitej i zgromadził wokół siebie lumpenproletariat, a następnie dokonał grabieży i mordów. Jak podaje Andrzej Michalski w artykule pt. Ku pamięci i przestrodze. Relacja naocznego świadka księdza trynitarza brusiłowskiego z wydarzeń na Ukrainie w roku 1768 (Scripta Historica nr 21/2015, s. 60 przypis 13), jedyna zachowana kopia dokumentu została wydana w języku francuskim w wydawnictwie Bibliotheque de Archives diplomatigue. Pologne...
5
5 (3)
Godziemba
23-07-2018
Działalność Komitetu Nieinterwencji nie wpłynęła w żadnym stopniu na przebieg hiszpańskiego konfliktu.           W momencie wybuchu wojny domowej w Hiszpanii we Francji rządził lewicowy rząd, na którego czele stał Leon Blum. Obawiał się on, iż przypadku zwycięstwa Franco Hiszpania zostałaby sojusznikiem Niemiec i udostępniłaby im swoje bazy morskie na Morzu Śródziemnym. Jednocześnie był świadomy, iż jednoznaczne poparcie dla hiszpańskiego rządu mogłoby doprowadzić w wybuchu niepokoj...
5
5 (2)
Godziemba
18-07-2018
Oprócz dostaw broni Moskwa wysłała do Hiszpanii kilka tysięcy żołnierzy oraz specjalistów cywilnych.          Na początku 1936 roku  wojskowym doradcą  w Hiszpanii został kombrig Władimir Goriew-Wysokogoriec, dotychczasowy dowódca brygady zmechanizowanej Leningradzkiego Okręgu Wojskowego, który wkrótce został  attaché wojskowym przy sowieckim poselstwie w Hiszpanii. Goriew faktycznie kierował obroną Madrytu w listopadzie 1936 roku. Jednym z jego...
5
5 (2)
Godziemba
16-07-2018
Niemal od początku hiszpańskiego konfliktu Moskwa rozpoczęła dostarczanie stronie rządowej znacznych ilości broni i wszelkiego rodzaju sprzętu wojskowego.          Przez wiele lat Związek Sowiecki nie przykładał większego znaczenia do Hiszpanii. Świadczy o tym fakt, iż Komunistyczna Partia Hiszpanii otrzymała w 1925 zaledwie 10 tys. rubli w złocie dotacji, podczas komuniści włoscy 180 tysięcy, a Komunistyczna Partia Robotników Polski aż 240 tysięcy.          Po...
5
5 (2)
Godziemba
04-07-2018
Podstawowym celem polskich misji wywiadowczych do Hiszpanii było poznanie tajemnic niemieckiej i sowieckiej broni pancernej i sprzętu lotniczego.              W połowie grudnia 1936 roku został wysłany do Lizbony, oficjalnie jako korespondent PAT, a w rzeczywistości w celach wywiadowczych ppłk. dypl. art. Aleksander Kędzior. Jego pierwotnym zadaniem było przedostanie się do wojsk gen. Franco z zadaniem obserwowania niemieckiej oraz zdobycznej sowieckiej broni pancernej oraz sprzętu...
5
5 (3)
Godziemba
02-07-2018
Organizowane po wybuchu wojny domowej misje polskiego wywiadu w Hiszpanii kończyły się bardzo szybko niepowodzeniem.            Do połowy lat 30. Warszawa nie była bezpośrednio wywiadowczo zainteresowana Półwyspem Iberyjskim. Starano się jedynie gromadzić informacje o wzroście wpływów niemieckich oraz sowieckich w Hiszpanii. Jedyna polska placówka wywiadowcza o kryptonimie „Carlos”, założona w 1933 roku, miała charakter informacyjno-obserwacyjny. Placówką kierował...
5
5 (3)
Godziemba
27-06-2018
Mit Dąbrowszczaków został najmocniej wykorzystany w propagandzie PRL w 1966 roku.          W trakcie walki z tzw. prawicowym odchyleniem kilku Dąbrowszczaków z Wacławem Komarem i Grzegorzem Korczyński na czele zostało poddanych represjom. Represje te sprawiły, iż w 1951 roku – w piętnastą rocznicę wybuchu hiszpańskiej wojny domowej, całkowicie pominięto temat brygad międzynarodowych i udziału w nich polskich komunistów. Sytuacja powtórzyła się  także pięć lat pó...
5
5 (2)
Godziemba
25-06-2018
Po przejęciu władzy w Polsce przez komunistów Dąbrowszczacy weszli w skład nowej elity władzy.          W brygadach międzynarodowych w Hiszpanii, według szacunkowych danych walczyło w sumie około 35 tys. ochotników przybyłych z zagranicy. Polacy stanowili jedną z najliczniejszych grup narodowościowych – było ich ok. 5000-5200. Spośród nich jedynie około 600-800 osób przybyło z Polski. Reszta wywodziła się z emigracji we Francji lub Belgii. Zdecydowana większość ochotnik...
5
5 (2)
Godziemba
20-06-2018
Opisując hiszpańską wojnę domową niezwykle rzadko wspomina się ochotników, którzy przybyli na Półwysep Iberyjski, aby walczyć  po stronie frankistowskiej kontrrewolucji.           Po wybuchu hiszpańskiej wojny domowej, rząd francuski w dniu 1 sierpnia 1936 roku  zaproponował utworzenie Międzynarodowego Komitetu Nieinterwencji, zrzeszającego  państwa, które zobowiążą się, że nie będą w żaden sposób wspierać ani jednej ze stron...
5
5 (1)
Godziemba
18-06-2018
W wyniku akcji zainicjowanej przez płk. Mazurkiewicza ujawniło się 20-30 tysięcy b. żołnierzy Armii Krajowej.           Najważniejszą różnicą pomiędzy „oficjalnymi” przepisami amnestyjnymi, a warunkami wynegocjowanymi przez „Radosława”, był brak konieczności ujawniania swoich podwładnych, przez co decyzja o ujawnieniu się podjęta nawet przez wysokiego rangą oficera nie narażała jego podwładnych, którzy z ujawnienia korzystać nie chcieli.     ...
5
5 (2)
Nessun Dorma
16-06-2018
Lecimy do Polski. Uhonorować polskich żołnierzy, którzy walcząc na frontach II wojny światowej u boku kanadyjskich towarzyszy broni, oddali życie w nadziei, że kiedyś powrócą do ojczyzny. Ci, którzy zginęli, pozostali na cmentarzach Normandii, ci którzy przeżyli pozostali na emigracji, albo powrócili za żelazną kurtynę, i bardzo często trafiali do ubeckich kazamatów, otrzymywali wyroki śmierci, tracili prawa publiczne a ich ciała wrzucano do dołów, które nigdy nie miały zostać grobami,...
0
Brak głosów
Godziemba
13-06-2018
W trakcie pobytu w więzieniu w sierpniu 1945 roku płk. Mazurkiewicz „Radosław” zaangażował się w przygotowanie akcji ujawnieniowej b. żołnierzy Armii Krajowej.             Funkcjonariusze MBP niezwłocznie przystąpili do rozmów z „Radosławem” na temat ujawnienia poakowskich struktur konspiracyjnych. „Ja w tym czasie zostałem zatrzymany – wspominał Pułkownik w 1957 roku - przez władze bezpieczeństwa (…) zwrócił się wtedy do mnie mjr....
5
5 (2)
Godziemba
11-06-2018
Jan Mazurkiewicz „Radosław” odegrał czołową rolę w akcji ujawniania się b. żołnierzy Armii Krajowej na jesieni 1945 roku.            Jan Mazurkiewicz urodził się 27 sierpnia 1896 roku we Lwowie. Dzieciństwo spędził w Złoczowie, małym miasteczku we wschodniej Galicji, gdzie jego ojciec miał zakład bednarski. Po przeniesieniu się rodziny w 1911 roku do Lwowa uczył się w VII Gimnazjum Miejskim, jednocześnie działając w ruchu skautowskim, był też członkiem Towarzystwa Gimnastycznego...
5
5 (2)
Godziemba
06-06-2018
Zdecydowaną większość okresu II wojny światowej prymas August Hlond spędził we Francji.            Ostatecznie po południu 13 września 1939 roku ks. kardynał w towarzystwie kape­lana i sekretarza, wyjechał z Krzemieńca do Zaleszczyk. Następnego dnia rano przekroczył granicę Rumunii. Wyjechał pociągiem z Zaleszczyk przez Czerniowce do Bukaresztu. Do Rzymu przybył 19 września wieczorem.          Przyjazd kard. Hlonda do Rzymu wywołał duże zainteresowanie. Na...
5
5 (2)
Godziemba
04-06-2018
W połowie września 1939 roku ks. prymas August Hlond opuścił Polskę udając się do Rzymu.          Wybuch wojny zastał prymasa Hlonda w Poznaniu. „Około godz. 6.50, -  zapisał w dzienniku - gdy przechodzi­łem przez salon tronowy, usłyszałem straszliwą detonację, po której nastąpiły dalsze (...). Poszedłem do aparatu radiowego w pracowni, sły­szę szyfry wojskowe, a potem z Warszawy wiadomość, że wojska nie­mieckie bez zapowiedzi przekroczyły w różnych punktach granicę pol...
5
5 (2)
Godziemba
28-05-2018
We wrześniu 1978 roku został zamordowany bułgarski dysydent Georgi Markow.           Georgi Markow uciekł w 1969 roku z komunistycznej Bułgarii, kiedy był już znanym dramaturgiem, eseistą i powieściopisarzem. W Londynie pracował w bułgarskiej sekcji radia BBC, był korespondentem monachijskiego Radia Wolna Europa oraz niemieckiej stacji Deutsche Welle.             Urodzony w 1929 roku w Sofii związał się na początku lat 50. z partią...
5
5 (3)
Godziemba
23-05-2018
Od początku swej misji w Bukareszcie Roger Raczyński dążył do ponownego zacieśnienia relacji polsko-rumuńskich.          Zasadnicza różnica zdań między królem a ministrem spraw zagranicznych w sprawie stosunku do Węgier i Niemiec, doprowadziła w drugiej połowie grudnia 1938 roku do dymisji Comnena. Jego następcą został  Grigore Gafencu, „zdaje sobie niewątpliwie sprawę – oceniał w styczniu 1939 roku polski ambasador -  że objął tekę w ciężkim momencie, że ma wiele bardzo...
5
5 (2)
Godziemba
21-05-2018
W maju 1938 roku ambasadorem RP w Bukareszcie został Roger Raczyński.           Roger Adam Raczyński urodził się 8 grudnia 1889 roku w Warszawie, jako syn Edwarda i Róży z Potockich. Jego bratem był Edward - znany dyplomata, wieloletni ambasador RP w Londynie oraz prezydent RP na emigracji.            Od 1906 roku uczęszczał do III Gimnazjum w Krakowie, które ukończył w 1909 roku zdając z wyróżnieniem maturę. Następnie rozpoczął studia...
5
5 (3)
Godziemba
16-05-2018
Niekonsekwentna polityka Wielkiej Brytanii i Francji umożliwiła Niemcom zdobycie Norwegii na wiosnę 1940 roku.            Wszelkie ewentualne działania aliantów na rzecz powstrzymania eksportu do Niemiec szwedzkiej rudy żelaza przez norweski port w Narwiku  oznaczałyby pogwałcenie norweskiej neutralności. Nic więc dziwnego, iż Londyn uważał, że dopiero jakakolwiek niemiecka akcja zbrojna skierowana przeciw Norwegii może posłużyć jako doskonałe usprawiedliwienie dla alianckiej interwencji...
5
5 (2)
Godziemba
14-05-2018
Od początku II wojny światowej Norwegia próbowała utrzymać swój status państwa neutralnego.            W dniu wybuchu drugiej wojny światowej Norwegia, jak i pozostałe państwa skandynawskie ogłosiły wobec konfliktu polsko-niemieckiego neutralność. W dniu 3 września 1939 roku podobne oświadczenia ogłoszono po wypowiedzeniu wojny Trzeciej Rzeszy przez Francję i Wielką Brytanię.           Jednocześnie przybyli do Oslo przedstawiciele Berlina...
4
4 (4)
Godziemba
07-05-2018
W czasie II wojny światowej relacje pomiędzy gen. Sosnkowskim a obozem piłsudczykowskim dalekie były od ideału.         Po śmierci Józefa Piłsudskiego najważniejsi przedstawiciele obozu piłsudczykowskiego zadecydowali o powierzeniu funkcji Generalnego Inspektora Sił Zbrojnych gen. Edwardowi Rydzowi-Śmigłemu, a nie najstarszemu stopniem gen. Kazimierzowi Sosnkowskiemu, legendarnemu Szefowi sztabu I Brygady Legionów, dowódcy Armii Rezerwowej w 1920 roku oraz wieloletniemu ministrowi spraw...
5
5 (2)
Godziemba
30-04-2018
Ważną rolę w polskim odrodzeniu narodowym oraz powstaniach górnośląskich odegrali członkowie Towarzystwa „Sokół”.           W XIX wieku Niemcy, traktujący Górny Śląsk za rdzennie niemiecką prowincję, zdecydowanie tępili wszelkie przejawy polskości. Bodźcem, który wyzwolił polską energię było założenie w 1895 roku na Górnym Śląsku pierwszych gniazd „Sokoła”.  Inicjatorem przeniesienia „Sokoła” na Górny Śląsk był jego...
5
5 (1)
Godziemba
25-04-2018
W sierpniu 1918 roku Niemcy ostatecznie utracili inicjatywę strategiczna na froncie zachodnim.           W trakcie dotychczasowych walk straty obu stron były podobne i wyniosły odpowiednio 240 tysięcy w armii niemieckiej i 220 tysięcy w armiach alianckich. O ile jednak  miejsce poległych, rannych i wziętych do niewoli Francuzów i Anglików zajmowały świeże, dobrze wyposażone dywizje amerykańskie, to Niemcom coraz trudniej było uzupełnianie strat.         ...
5
5 (1)
Godziemba
23-04-2018
W marcu 1918 roku ruszyła wielka ofensywa niemiecka na froncie zachodnim, której celem było ostateczne pokonanie wojsk sprzymierzonych.             Po zawarciu pokoju brzeskiego z Rosją bolszewicką Niemcy przerzucili w sumie 48 dywizji piechoty z frontów - wschodniego i włoskiego na front zachodni. W efekcie czego w marcu 1918 roku Niemcy dysponowali na Zachodzie  192 dywizjami, spośród których 44 dywizje szturmowe, w których służyli najlepsi żołnierze,...
5
5 (4)
Godziemba
18-04-2018
Wojna o niepodległość Finlandii zakończyła się w połowie maja 1918 roku wyparciem z terytorium kraju ostatnich jednostek bolszewickich.         W celu zasadniczego zwiększenia liczebności armii w połowie lutego 1918 roku Senat, na żądanie Mannerheima, wprowadził powszechny obowiązek wojskowy, w wyniku którego wszyscy mężczyźni zdolni do noszenia broni, pomiędzy 21 a 40 rokiem życia, zostali powołani w szeregi armii. Z tych rekrutów utworzono 18 wydzielonych batalionów, które połączono...
5
5 (1)
Godziemba
16-04-2018
W styczniu 1918 roku gen. Carl Mannerheim został naczelnym wodzem armii fińskiej.           Baron Carl Gustaf Mannerheim urodził się  4 czerwca 1867 roku w zamku Villnas, niedaleko miasta Aabo w szwedzkiej rodzinie arystokratycznej, która w XVIII wieku osiedliła się w Finlandii.           W wieku 15 lat wstąpił do fińskiego korpusu kadetów, a po relegowaniu go w 1886 roku wstąpił do Mikołajewskiej Szkoły Kawalerii w Petersburgu, którą...
5
5 (2)
Godziemba
11-04-2018
W końcu XIX wieku Rosja doprowadziła do pełnej unifikacji Finlandii z resztą Imperium.               Następca Aleksandra III, jego syn Mikołaj II, kontynuował politykę ojca unifikacji Finlandii z resztą Imperium Rosyjskiego. W 1899 roku generał-gubernatorem został, znany z reakcyjnych i wielkorosyjskich przekonań, Nikołaja Bobrikowa, którego zadaniem była ostateczna likwidacja armii Wielkiego Księstwa, wprowadzenie języka rosyjskiego, jako urzędowego w pracy administracji...
5
5 (2)
Godziemba
09-04-2018
Po przegranej przez Królestwo Szwecji wojnie z Imperium Rosyjskim, Finlandia została w 1808 roku przyłączona do Rosji.           W czerwca 1808 roku Aleksander I wydał manifest potwierdzający przyłączenie Finlandii do Cesarstwa „na zawsze” oraz złożył deklarację przestrzegania na terytorium Finlandii, starych praw Królestwa Szwecji. Tym samym postanowiono o wyłączeniu Finlandii z systemu prawnego Cesarstwa. W marcu 1809 roku powołano Zgromadzenie Krajowe w fińskim porcie...
5
5 (2)
Godziemba
05-04-2018
W marcu 1923 roku władze bolszewickie skazały na śmierć abpa Jana Cieplaka.        W grudniu 1922 roku  na rozkaz Lenina zamknięto wszystkie kościoły Petersburga. Równocześnie zbrojne bandy wdarły się do kościołów, dewastując wnętrza, profanując Najświętszy Sakrament, zabierając nie tylko pozłacane naczynia liturgiczne, ale także wota, a nawet plądrując krypty, w których spoczywały ciała biskupów i dobrodziejów parafii.    ...
5
5 (2)
Godziemba
03-04-2018
Po rewolucji bolszewickiej abp Jan Cieplak był najwyższym hierarchą Kościoła katolickiego w Rosji.             Jan Cieplak urodził się 17 sierpnia 1857 roku w Dąbrowie Górniczej w rodzinie górniczej o patriotycznych tradycjach. Jego ojcem był Jacek, a matką Julia z Bugajskich. Po stracie matki we wczesnym dzieciństwie wychowywał się u swej babki Katarzyny Bugajskiej, a następnie u swego krewnego ks. Jana Bugajskiego, proboszcza w Krasocinie.     ...
5
5 (1)
Godziemba
26-03-2018
Niemal natychmiast po przejęciu władzy bolszewicy rozpoczęli bezpardonową walkę z religią i rosyjską Cerkwią          Następnego dnia po przewrocie zdominowany przez bolszewików zjazd rad ogłosił Dekret o ziemi, który przewidywał między innymi nacjonalizację całej ziemi cerkiewnej i klasztornej. Cztery dni po ogłoszeniu dekretu przekazano klasztory pod Zarząd Ludowego Komisariatu Spraw Wewnętrznych. Jednocześnie upaństwowiono wszystkie  szkoły cerkiewne (akademie, seminaria, szkoły...
5
5 (2)
Godziemba
21-03-2018
Dystans kardynała Stefana Wyszyńskiego wobec walk frakcyjnych w PZPR nie oznaczał neutralności wobec postulatów podnoszonych przez stajkujących w 1968 roku studentów.      Ks. Kardynał Stefan Wyszyński uważał, iż w obliczu walki o władzę w PZPR nie należy się angażować, zachowując szczególną ostrożność w działaniu. „Musimy mieć dużo – przekonywał – spokoju by utrzymać się w równowadze. Nie możemy działać pod wpływem gorączkowych sugestii, nie możemy opowiadać się za tą czy...
5
5 (2)
Godziemba
19-03-2018
Represje władz komunistycznych zdusiły marcowy bunt młodego pokolenia.          Na uczelniach wrocławskich w dniu 16 marca zakończono strajk i zaprzestano okupacji uczelni wyższych. Komisja zrzeszająca przedstawicieli wszystkich wrocławskich szkół wyższych przyjęła projekt „Uchwały końcowej”. Protest nie skończył się z zakończeniem strajku, postanowiono działać w ramach powołanego Komitetu Międzyuczelnianego, który miał za zadanie komunikować się z innymi ośrodkami akademickimi w...
5
5 (1)
Godziemba
14-03-2018
W połowie marca 1968 roku strajki studenckie ogarnęły większość ośrodków akademickich w PRL.          W poniedziałek 11 marca 1968 roku studenckie protesty rozprzestrzeniły się na całą Polskę. Tego dnia na wszystkich wydziałach UW doszło do spotkań studentów, na których wybrano przedstawicieli poszczególnych wydziałów do studenckiego komitetu strajkowego. Na wiecu na dziedzińcu Uniwersytetu zgromadziło się ponad 3,5 tysiąca studentów, którzy ...
5
5 (2)
Godziemba
12-03-2018
Wiec studencki w dniu 8 marca 1968 roku zapoczątkował bunt młodego pokolenia przeciwko władzy komunistycznej.         W sytuacji trwającego napięcia politycznego w środowiskach twórczych i naukowych, związanego z zaostrzeniem przez władze PRL systemu cenzury oraz pogarszającej się sytuacji gospodarczej, kierownictwo PZPR podjęło w końcu 1967 roku decyzję o ograniczeniu liczby przedstawień, a następnie o zdjęciu ze sceny w Teatrze Wielkim przedstawienia Dziadów Adama Mickiewicza w reżyserii...
5
5 (2)
Godziemba
07-03-2018
Po przejęciu władzy w Rosji przez bolszewików oraz zawarciu przez nich pokoju w Brześciu z państwami centralnymi, oddającego Niemcom wszystkie zachodnie gubernie rosyjskie, wydawało się, że koncepcja Mitteleuropy ma wielkie szanse realizacji.       Tworzone przez Niemcy państwa autonomiczne z Królestwem Polskim na czele miały być poddane niemieckiej misji cywilizacyjnej i kulturowej, której celem było stworzenie na wschód od Rzeszy wspólnej przestrzeni ekonomicznej. Berlin uważał,...
5
5 (2)
Godziemba
05-03-2018
Koncepcja „Mitteleuropy” miała zapewnić Niemcom dominację w Europie.      Na przełomie XIX i XX wieku w Niemczech powstało szereg teorii geopolitycznych, nawiązujących do takich pojęć jak „przestrzeń życiowa”, „ekspansja na wschód”, wzywających do zjednoczenia wszystkich Niemców w jednym państwie. Propagowały one dominację Niemców w Europie oraz usprawiedliwiały wojnę jako właściwą drogę do zrealizowania zamierzonych celów politycznych.   ...
5
5 (3)
Godziemba
28-02-2018
W 1917 roku Litwini rozpoczęli, przy pomocy Niemiec, budowę swojego państwa.        W warunkach dominacji kultury polskiej wśród inteligencji, litewska odrębność narodowa przybrała postać niechętną polskości.         Momentem przełomowym w procesie odrodzenia Litwinów było powstanie w 1883 roku Auszry, gazety drukowanej w Prusach Wschodnich i kolportowanej na Litwie. Założycielem i pierwszym redaktorem pisma był Jonas Basanowiczius, zwolennik emancypacji narodowej Litwin...
5
5 (1)
Godziemba
26-02-2018
W traktacie podpisanym w lutym 1918 roku w Brześciu państwa centralne przekazały państwu ukraińskiemu ziemie polskie – Chełmszczyznę i część Podlasia.         W trakcie rokowań pokojowych z Rosją bolszewicką, w końcu grudnia 1917 roku Niemcy i Austriacy do rozmów niespodziewanie zaprosili także Ukraińców. Najważniejszym celem Berlina było oderwanie Ukrainy od Rosji i przekształcenie jej w niemiecki protektorat.         W dniu 1 stycznia 1918 roku do Brześcia...
5
5 (2)

Strony